Een installatiebedrijf heeft veel elektrische arbeidsmiddelen in gebruik: handgereedschap, verlengsnoeren, meetinstrumenten, servicewagens vol materieel en persoonlijke beschermingsmiddelen voor elektrotechnisch werk. Voor al deze arbeidsmiddelen geldt de keuringsplicht van artikel 7.4a Arbobesluit. Omdat installateurs zelf elektrotechnisch onderlegd zijn, kiezen veel bedrijven ervoor om met eigen, door de werkgever aangewezen medewerkers te keuren.
Wat er onder de keuring valt
NEN 3140 noemt naast gereedschap en verplaatsbare werktuigen ook:
- Meetinstrumenten: universeelmeters, scoopmeters, volt- en ampèremeters en spanningzoekers (duspols);
- PBM voor elektrotechnici: rubber handschoenen, helm met gelaatbeschermer, mespatroontrekkers en isolatiematten;
- Geïsoleerd handgereedschap.
Volgens Euronorm voegt het ontwerp van de nieuwe NEN 3140 daar aardingsgarnituren en werkaardingen aan toe. Dat ontwerp is nog niet definitief (stand oktober 2026).
Risico en termijn
In de wegingsmethode die Bouwend Nederland (2014) op basis van NEN 3140:2011 beschrijft, telt de gebruiker mee: als uitsluitend elektrotechnisch deskundigen het materieel gebruiken, weegt dat lichter. De kans op beschadiging in een servicewagen of kleine werkplaats geldt als "klein maar reëel". Werkt uw bedrijf met een VCA-certificaat, dan eist VCA 2026/6.1 minstens jaarlijkse keuring (afwijkingen naar beneden moeten worden gemotiveerd), een register en een voor de gebruiker zichtbare vervaldatum. Zie Scope 9 in de bouw voor de volledige VCA-eisen.
Zelf keuren of een Scope 9-inspectie?
Zelf keuren mag: de wet eist een deskundige, geen certificaat. Volgens NEN 3140 mag een voldoend onderricht persoon (VOP) arbeidsmiddelen inspecteren, mits schriftelijk aangewezen. Een opleidingsfonds kan de cursus vergoeden; Parkstad Opleidingen noemt Wij Techniek, Nieuwhuis Opleidingen noemt OOM, OTIB en UNETO-VNI. Zie VOP: zelf arbeidsmiddelen keuren.
Wilt u keuringen voor klanten als SCIOS Scope 9-inspectie aanbieden, dan moet uw bedrijf daarvoor gecertificeerd zijn. Een Scope 8-certificaat dekt Scope 9 niet; elke scope wordt apart gecertificeerd. Zie examen en certificering.
Praktisch
- Laders in de bus: een acculader in een servicewagen is een arbeidsmiddel en kan gewoon worden gekeurd.
- Na reparatie: voor keuring na reparatie bestaat een aparte Europese norm, NEN-EN 50678.
- Eigen meetapparatuur: leg vast met welke apparatuur u keurt.