In de bouw gelden voor elektrisch gereedschap de strengste praktijkeisen. De wet (artikel 7.4a Arbobesluit) noemt geen termijn, maar in de wegingsmethode die Bouwend Nederland (2014) op basis van NEN 3140:2011 beschrijft, krijgt de bouwplaats de hoogste score voor omgeving en kans op beschadiging, wat tot korte keuringstermijnen leidt. Voor VCA-gecertificeerde bedrijven eist VCA 2026/6.1 (geldig vanaf 1 juli 2026) daarnaast minstens jaarlijkse keuring, een register en een vervaldatum die de gebruiker direct kan zien.
Wat VCA vraagt (vraag 9.2)
Vraag 9.2 van de VCA-checklist luidt: "Worden arbeidsmiddelen en PBM periodiek gekeurd?" De minimumeisen zijn:
- een inventarisatie van periodiek te keuren arbeidsmiddelen en PBM;
- opgestelde keuringseisen;
- keuringen "tenminste eenmaal per jaar"; afwijkingen worden gemotiveerd;
- deskundige keurders;
- een register van keuringen en een procedure voor borging;
- "Directe identificatie van de keuringsvervaldatum ... moet mogelijk zijn door de gebruiker."
In de praktijk vult de keuringssticker met vervaldatum dat laatste in.
Gereedschap van zzp'ers en onderaannemers
Op een bouwplaats geldt hoofdstuk 7 van het Arbobesluit, en daarmee artikel 7.4a, ook voor zelfstandigen (art. 9.5 Arbobesluit). VCA 2026/6.1 eist bovendien dat "Arbeidsmiddelen en PBM van de zzp'er" zijn gekeurd volgens de VCA-eisen als een VCA-bedrijf de zzp'er inhuurt. Vraag dus bij de start van het werk naar het keuringsbewijs en controleer de stickers, of neem het gereedschap mee in uw eigen keuringsronde.
Bouwkasten, aggregaten en bouwliften
Arbeidsmiddelen waarvan de veiligheid afhangt van het opstellen en aansluiten, moeten vóór ingebruikname worden geïnspecteerd, en opnieuw na montage op een nieuwe locatie (art. 7.4a lid 1 en 2). Bouwend Nederland noemt bouwliften, bouwkasten en aggregaten. Deze inspectie vraagt gedegen elektrotechnische kennis en andere meetapparatuur dan een apparatentester. Volgens Bouwend Nederland, dat NEN 1010 (bepaling 704) samenvat, moeten in bouwkasten de stroomkringen voor contactdozen tot 32 A en voor elektrisch handgereedschap bovendien beveiligd zijn met een aardlekbeveiliging van maximaal 30 mA. Zie bouwstroomkasten.
Dagelijkse controle en afkeur
Volandis, de branche-arbodienst voor de bouw, noemt in zijn arbeidsmiddelenbeleid een dagelijkse gebruikerscontrole vóór aanvang van het werk. Arbeidsmiddelen met gebreken worden direct afgekeurd en buiten gebruik gesteld; na ingrijpende reparatie volgt een herkeuring. Denk ook aan de apparaten in de bouwkeet, zoals koelkast, koffiezetter en magnetron.
Hoe vaak?
Voor VCA-bedrijven is jaarlijks het uitgangspunt; afwijkingen naar beneden moeten worden gemotiveerd. Vaak genoemde reeksen als "bouwplaats elke 3 tot 6 maanden" zijn niet in een betrouwbare Nederlandse bron teruggevonden. Bepaal de termijn met de RI&E en keur tussentijds na een val, overrijden of natte omstandigheden. Zie hoe vaak keuren?
Ladders en steigers
Ladders, trappen en steigers vallen niet onder de elektrische keuring en niet onder Scope 9. Voor ladders en trappen vraagt het Volandis A-blad minstens jaarlijks een inspectie door een opgeleide deskundige. Steigers worden op de bouwplaats volgens artikel 7.34 Arbobesluit gecontroleerd vóór gebruik, na wijziging, na stilstand en na abnormale weersomstandigheden. Volgens de NLA-monitor arbeidsongevallen 2024 gebeuren ladderongevallen vooral in de bouwnijverheid. Zie arbeidsmiddelen buiten Scope 9, met onder meer ladders en trappen en steigers.