Wat is een Scope 9-inspectie?

De periodieke keuring van elektrische arbeidsmiddelen volgens NEN 3140

Een Scope 9-inspectie is de periodieke keuring van elektrische arbeidsmiddelen door een SCIOS-gecertificeerd inspectiebedrijf, op basis van de norm NEN 3140. Het gaat om alles wat op de werkvloer met een stekker of snoer wordt gebruikt: boormachines, verlengsnoeren en kabelhaspels, koffiezetapparaten, computers, lasapparaten, bouwstroomkasten en machines. De inspecteur beoordeelt elk apparaat visueel, meet en beproeft het, en legt de uitkomst vast. In de praktijk heet dit ook "NEN 3140-keuring" of "keuren van elektrisch gereedschap". SCIOS noemt de scope officieel "Scope 9 Elektrische Arbeidsmiddelen".

Waarom keuren?

De wettelijke basis is artikel 7.4a van het Arbobesluit. Een arbeidsmiddel dat door gebruik kan verslechteren en daardoor gevaarlijk kan worden, wordt volgens lid 3 gekeurd "zo dikwijls dit ter waarborging van de goede staat noodzakelijk is". Dat doet een deskundige, en het schriftelijke bewijs van de keuring is op de arbeidsplaats aanwezig. De wet noemt geen norm, geen vast interval en geen certificaat. NEN 3140 is de gangbare invulling van die plicht; SCIOS Scope 9 is een vrijwillige, gecertificeerde manier om de keuring aantoonbaar goed te laten doen. Meer hierover leest u bij is Scope 9 verplicht? en bij het doel van Scope 9.

Scope 9 of een "gewone" NEN 3140-keuring?

Veel bedrijven laten hun gereedschap keuren volgens NEN 3140 door een keurbedrijf zonder SCIOS-certificaat, of keuren zelf met een aangewezen en opgeleide medewerker. Dat is toegestaan: art. 7.4a vraagt om een deskundige, niet om een certificaat. Een bedrijf mag zijn keuring alleen "Scope 9" noemen als het voor die scope SCIOS-gecertificeerd is, op een uitzondering voor bedrijven in een certificatietraject na. In het SCIOS-register staan 24 bedrijven met Scope 9 (stand oktober 2026), veel minder dan de circa 290 bedrijven met Scope 8.

Het verschil zit in de borging. Een Scope 9-bedrijf werkt met een kwaliteitssysteem, gekalibreerde meetmiddelen en inspecteurs met een SCIOS-examendiploma, en krijgt elk jaar een audit van een geaccrediteerde certificatie-instelling. Zie Scope 9 of NEN 3140-keuring en zelf keuren of uitbesteden.

Wat valt eronder?

Interpolis, dat Scope 9 als product aanbiedt, vat het samen als: "Alle apparaten met een stekker kunnen worden gekeurd." NEN 3140 rekent daarnaast verplaatsbare verdeelinrichtingen zoals bouw- en zwerfkasten, verlengsnoeren, verplaatsbare meetinstrumenten en persoonlijke beschermingsmiddelen voor elektrotechnisch werk tot de elektrische arbeidsmiddelen. De vaste elektrische installatie van het gebouw valt er niet onder; die hoort bij Scope 8. Lees meer bij wat zijn elektrische arbeidsmiddelen? en het verschil met Scope 8.

Hoe vaak?

Er is geen wettelijke termijn. Volgens Arboportaal staat in de toelichting op het Arbobesluit dat één keer per jaar keuren "een veilige ondergrens" is. NEN 3140 geeft een wegingsmethode als hulpmiddel; Bouwend Nederland beschrijft die (op basis van NEN 3140:2011) met vier factoren: hoe vaak het apparaat wordt gebruikt, door wie, in welke omgeving en hoe groot de kans op beschadiging is. Op een bouwplaats komt de termijn daardoor korter uit dan op een kantoor. De VCA-checklist (versie 2026/6.1) vraagt van VCA-gecertificeerde bedrijven dat keuringen ten minste eenmaal per jaar plaatsvinden; afwijkingen daarvan moeten worden gemotiveerd. Uiteindelijk stelt de werkgever het interval zelf vast, mede op basis van de RI&E. Zie hoe vaak keuren?

Wie is verantwoordelijk?

De werkgever. Wie de keuring uitbesteedt, draagt daarmee de verantwoordelijkheid voor veilige arbeidsmiddelen niet over. Voor zzp'ers geldt art. 7.4a als zij tegelijk met andere opdrachtnemers op een arbeidsplaats werken, en op de bouwplaats altijd. Bij plaatsonafhankelijke arbeid, zoals thuiswerk, is de werkgever volgens art. 9.2 Arbobesluit niet gehouden aan art. 7.4a; de onderhoudsplicht van art. 7.5 en de algemene zorgplicht uit de Arbowet gelden wel. Zie wie is verantwoordelijk? en de veelgemaakte fouten rond keuren.

Veelgestelde deelvragen

Klik open voor een korte samenvatting of ga direct naar de detailpagina.

Alle onderwerpen op deze pagina

Wat is het doel van Scope 9?

Scope 9 stelt vast of elektrische arbeidsmiddelen veilig zijn voor de mensen die ermee werken, en levert de werkgever bewijs dat hij de keuringsplicht uit het Arbobesluit naleeft.

Lees meer

Is Scope 9 verplicht?

Keuren is verplicht volgens art. 7.4a Arbobesluit, maar de wet noemt geen norm, interval of certificaat. NEN 3140 is de gangbare invulling; SCIOS Scope 9 is vrijwillig.

Lees meer

Wat zijn elektrische arbeidsmiddelen?

Alle elektrische apparaten, gereedschappen en machines die op het werk worden gebruikt, van boormachine en verlengsnoer tot koffiezetter en bouwstroomkast. De vaste installatie valt erbuiten.

Lees meer

Hoe vaak moet u elektrische arbeidsmiddelen keuren?

De wet noemt geen termijn: u keurt zo vaak als nodig, op basis van het risico. Arboportaal noemt jaarlijks een veilige ondergrens, VCA vraagt minstens jaarlijks en NEN 3140 geeft een wegingsmethode.

Lees meer

Wie is verantwoordelijk voor de keuring?

De werkgever. Hij zorgt dat elektrische arbeidsmiddelen op tijd door een deskundige worden gekeurd en bewaart het bewijs. Uitbesteden aan een keurbedrijf draagt die verantwoordelijkheid niet over.

Lees meer

Zelf keuren of uitbesteden?

Beide mag. De wet eist een deskundige, geen certificaat: een aangewezen, bekwame eigen medewerker mag keuren. Uitbesteden kan aan een keurbedrijf of aan een SCIOS Scope 9-bedrijf.

Lees meer

Wat is het verschil tussen Scope 8 en Scope 9?

Scope 8 inspecteert de vaste elektrische installatie, Scope 9 de losse elektrische arbeidsmiddelen. Beide zijn gebaseerd op NEN 3140 en vallen onder hetzelfde SCIOS-document TD12.

Lees meer

Wat is het verschil tussen Scope 9 en Scope 10?

Scope 9 beoordeelt de arbo-veiligheid van elektrische arbeidsmiddelen volgens NEN 3140. Scope 10 inspecteert elektrisch materieel op brandrisico volgens NTA 8220, vaak op verzoek van verzekeraars.

Lees meer

Scope 9 of een NEN 3140-keuring?

Beide keuren volgens NEN 3140. Scope 9 mag alleen een SCIOS-gecertificeerd bedrijf uitvoeren, met extra borging. Een gewone NEN 3140-keuring door een deskundige voldoet ook aan de wet.

Lees meer

Veelgemaakte fouten bij het keuren van arbeidsmiddelen

Apparaten vergeten, geen bewijs op de arbeidsplaats, afgekeurd gereedschap blijven gebruiken en denken dat CE-markering of uitbesteden u ontslaat van de keuringsplicht.

Lees meer

Veelgestelde vragen

Nog vragen?

Stel ze direct aan ons redactieteam.

Naar contact