NEN heeft op 4 mei 2026 de ontwerpen NEN 3140:2025 en NEN 3840:2025 voor publiek commentaar voorgelegd. Voor NEN 3140 loopt de commentaartermijn tot en met 7 juli 2026. Volgens NEN "sluit de herziening aan op de vernieuwde EN 50110-1". Tot de definitieve editie verschijnt, blijft NEN 3140+A3:2019 de geldende norm. Voor de keuring van elektrische arbeidsmiddelen lijken de wijzigingen beperkt. De belangrijkste: een andere werkwijze bij het testen van aardlekschakelaars.
Waarom dit ertoe doet
NEN 3140 is de gangbare invulling van de "stand der techniek" bij de keuring van elektrisch gereedschap en andere elektrische arbeidsmiddelen. De SCIOS Scope 9-inspectie is erop gebaseerd. De wet zelf noemt de norm niet. Art. 7.4a Arbobesluit eist een keuring door een deskundige, zonder norm of interval te noemen. Een nieuwe editie verandert dus niets aan de wettelijke plicht, maar wel aan de manier waarop keurders werken. Meer over de status van de norm leest u bij NEN 3140.
Wat verandert er voor arbeidsmiddelen?
Wij hebben de ontwerptekst niet zelf ingezien. Adviesbureau Euronorm heeft het ontwerp besproken. Volgens Euronorm:
- Nieuwe bijlage R: de keuringseisen voor arbeidsmiddelen komen in bijlage R te staan. De maximale weerstand van de beschermingsleiding staat in R.3, isolatieweerstand en lekstroom in de tabellen R.1 en R.2.
- Grenswaarden ongewijzigd: de waarden zelf zijn volgens Euronorm inhoudelijk niet veranderd, alleen verplaatst.
- Aardlektest: nieuw is dat de aardlekbeveiliging eerst met een meetinstrument wordt getest en pas daarna met de testknop. De maximale uitschakeltijd blijft 300 ms. Voor selectieve aardlekschakelaars komt er een bereik van 130 tot 500 ms bij.
- Meer arbeidsmiddelen: aardingsgarnituren en werkaardingen worden toegevoegd aan de lijst van elektrische arbeidsmiddelen.
- Visuele inspectie: de visuele inspectiepunten veranderen niet.
- Aanwijzingen: de namen installatieverantwoordelijke (IV), werkverantwoordelijke (WV), vakbekwaam persoon (VP) en voldoend onderricht persoon (VOP) blijven ongewijzigd. In de voorbeeldlijst van VOP-werkzaamheden blijft "Inspecteren elektrische arbeidsmiddelen" staan.
Dat laatste is relevant voor bedrijven die zelf keuren. Ook onder het ontwerp mag een voldoend onderricht persoon arbeidsmiddelen inspecteren. Zie keuren als VOP.
Geen overstap naar de Europese norm
Soms wordt gesteld dat de keuring van arbeidsmiddelen uit NEN 3140 verdwijnt, ten gunste van de Europese normen NEN-EN 50699 (periodieke keuring) en NEN-EN 50678 (keuring na reparatie). Dat is niet bevestigd. Volgens Euronorm houdt het ontwerp een eigen bijlage voor arbeidsmiddelen. Of de definitieve norm naar NEN-EN 50699 gaat verwijzen, is onbekend. Ook EN 50699 zelf wordt herzien: de commentaarperiode voor prEN 50699 sluit volgens normcatalogus genorma op 2 juli 2026. Achtergrond bij die norm vindt u bij NEN-EN 50699 en in de update over de publicatie in 2021.
Wat betekent dit nu voor u?
- Blijf werken met NEN 3140+A3:2019. Een ontwerp is geen norm. Pas na publicatie van de definitieve editie kunnen keurders en SCIOS overstappen.
- Meetapparatuur: controleer bij aanschaf van een nieuwe tester of die de aardlektest volgens de nieuwe werkwijze ondersteunt. Euronorm noemt alleen de wijziging, niet de gevolgen voor specifieke testers.
- Commentaar geven: wie wil reageren, kan dat via NEN doen tot en met 7 juli 2026.
Euronorm verwacht de definitieve norm "ergens 2026/2027". Welke metingen er bij een keuring nu worden gedaan, leest u bij metingen.
Naschrift (stand oktober 2026)
Het laatste bericht in het NEN-nieuwsoverzicht Elektrotechniek dateert van 14 juli 2026. Een publicatie van de definitieve NEN 3140 was per 30 oktober 2026 niet gemeld. Geldend blijft NEN 3140+A3:2019.
Bronnen: NEN, nieuwsbericht "Herziening van NEN 3140 en NEN 3840 gaat naar publieke commentaarronde"; Euronorm, "Wijzigingen NEN 3140 2026"; genorma (prEN 50699).