Elektrische arbeidsmiddelen zijn de elektrische apparaten, gereedschappen en machines die op de werkplek worden gebruikt om het werk te doen. Denk aan een boormachine, verlengsnoer, kabelhaspel, koffiezetter, printer of bouwstroomkast. Interpolis vat het voor Scope 9 kort samen: alle apparaten met een stekker kunnen worden gekeurd.
De wettelijke definitie
De Arbowet (artikel 1, sinds 1 januari 2025) definieert arbeidsmiddelen als "alle op de arbeidsplaats gebruikte machines en verwante producten, installaties, apparaten, gereedschappen, digitale systemen en andere hulpmiddelen om de arbeid te verrichten". Het Arbobesluit heeft geen eigen definitie, en een wettelijke definitie van "elektrisch arbeidsmiddel" bestaat niet. In de praktijk volgt men de opsomming uit NEN 3140.
Wat NEN 3140 ertoe rekent
Volgens NEN 3140, zoals samengevat door Bouwend Nederland en adviesbureau Euronorm, gaat het onder meer om:
- Handgereedschap: boor-, schuur- en freesmachines.
- Verplaatsbare werktuigen: afkortzagen, lasapparatuur, compressors, aggregaten, bouwliften en mixers.
- Verlichting: handlampen, looplampen en bouwlampen.
- Toestellen: koelkasten, koffiezetters, magnetrons, printers, computers, stofzuigers en laboratoriumapparatuur.
- Leidingen en verdelers: aansluitleidingen, haspels, verdeeldozen en verplaatsbare schakel- en verdeelinrichtingen zoals bouw- en zwerfkasten.
- Meetinstrumenten en beschermingsmiddelen voor elektrotechnisch werk, zoals duspols, rubber handschoenen en geïsoleerd handgereedschap.
- Machines, al dan niet vast aangesloten, zoals productie- en verpakkingsmachines en transportbanden.
Een overzicht per soort vindt u bij soorten arbeidsmiddelen.
Grensgevallen
Bij vast aangesloten machines is de grens met de vaste installatie (Scope 8) in de openbare SCIOS-bronnen niet scherp beschreven. Voor medische apparatuur en lasapparatuur bestaan eigen keuringsnormen (NEN-EN-IEC 62353 en NEN-EN-IEC 60974-4); of die apparaten binnen een Scope 9-inspectie vallen, vraagt u het best na bij het inspectiebedrijf. Bij accugereedschap kan de lader volgens NEN 3140 worden gekeurd; de accumachine zelf wordt volgens keurmerk VA-keur vooral visueel geïnspecteerd en proefgedraaid.
Wat valt er níet onder?
- De vaste elektrische installatie en bekabeling van het gebouw: dat is Scope 8.
- Apparaten die eigendom zijn van cliënten of medewerkers: volgens het Scope 9-inspectieplan van Interpolis zijn dat geen arbeidsmiddelen.
- Niet-elektrische arbeidsmiddelen, zoals ladders, trappen, rolsteigers, hijs- en hefgereedschap en heftrucks. Die hebben hun eigen keuringsregels; zie arbeidsmiddelen buiten Scope 9.