Er is geen wettelijke vaste termijn voor het keuren van elektrische arbeidsmiddelen. Artikel 7.4a van het Arbobesluit zegt dat u keurt "zo dikwijls dit ter waarborging van de goede staat noodzakelijk is". U stelt de termijn dus zelf vast, op basis van het risico en uw risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Arboportaal van het ministerie van SZW schrijft dat volgens de toelichting op het Arbobesluit één keer per jaar keuren "een veilige ondergrens" is. Voor VCA-gecertificeerde bedrijven is minstens jaarlijks keuren het uitgangspunt; afwijkingen daarvan moeten zij motiveren.
De wegingsmethode van NEN 3140
NEN 3140 bevat een methode om de termijn per (soort) arbeidsmiddel te bepalen. Volgens de Nederlandse Arbeidsinspectie staat die methodiek in NEN 3140:2011 als informatieve bijlage: een hulpmiddel, geen harde eis. U beantwoordt vier vragen en telt de wegingsfactoren op. Bouwend Nederland gaf in 2014, op basis van NEN 3140:2011, deze factoren:
| Vraag | Antwoord en wegingsfactor |
|---|---|
| Hoe vaak wordt het gebruikt? | regelmatig tot vaak: 10 · zelden (minder dan 5 keer per jaar): 4 |
| Wie gebruikt het? | uitsluitend elektrotechnisch deskundigen: 4 · niet uitsluitend: 10 |
| In welke omgeving? | schoon, droog, niet industrieel: 2 · niet eenduidig: 10 · zware industrie of bouwplaats: 15 |
| Kans op beschadiging? | bijzonder klein (kantoor): 2 · klein maar reëel (servicewagen, kleine werkplaats): 10 · groot (bouwplaats): 15 |
Met de som leest u in een grafiek de minimale inspectiefrequentie af. Bouwend Nederland noemt als voorbeeld dat bij een som van 40 een termijn van één jaar hoort. Hoe hoger de som, hoe hoger het risico en hoe korter de termijn: in de grafiek van Bouwend Nederland loopt de termijn terug van ongeveer zeven jaar bij de laagste som (12) tot ruim een half jaar bij de hoogste som (50). De bouwplaats weegt het zwaarst. Let op: andere bronnen geven afwijkende weegpunten, mogelijk door verschillen tussen edities van de norm. Gebruik voor uw eigen onderbouwing de actuele NEN 3140.
Tussentijds keuren
Los van de vaste termijn keurt u ook tussendoor. Het Arbobesluit eist een keuring na uitzonderlijke gebeurtenissen, zoals een ongeval, een wijziging of langdurige buitengebruikstelling. Bouwend Nederland noemt daarnaast zichtbare beschadigingen, een apparaat dat is gevallen, overreden of nat geworden, en de termijn uit de gebruiksaanwijzing.
Wat bronnen in de praktijk noemen
| Bron | Wat zij noemen |
|---|---|
| Arboportaal (SZW) | jaarlijks als "veilige ondergrens"; de werkgever bepaalt de frequentie |
| VCA 2026/6.1, vraag 9.2 | minstens eenmaal per jaar; "Eventuele afwijkingen naar beneden worden gemotiveerd." |
| Avéro Achmea (verzekeraar) | "Meestal volstaat 1 keer per jaar" |
| Interpolis (verzekeraar) | na 3 tot 5 jaar een nieuwe keuring; de RI&E of installatieverantwoordelijke bepaalt het |
| RI&E gemeentewerf (overheidspublicatie) | afhankelijk van gebruik en omgeving van elk jaar tot eens in de zeven jaar |
De bandbreedte is dus groot (stand oktober 2026). Een vaste reeks termijnen per werkomgeving staat in geen gezaghebbende Nederlandse bron; uw eigen risicobeoordeling is leidend. Voor gereedschap op de bouwplaats komt u met de wegingsmethode wel op een kortere termijn uit dan voor kantoorapparatuur. Zie ook Scope 9 in de bouw.
Leg het vast
Wie de termijn onderbouwt en vastlegt in een inspectieplan en register, kan bij een controle laten zien waarom een apparaat op die termijn wordt gekeurd. Meer daarover bij de volgende keuring plannen.