Bouwstroomkasten en zwerfkasten zijn elektrische arbeidsmiddelen. NEN 3140 rekent "verplaatsbare schakel- en verdeelinrichtingen, zoals bouw- en zwerfkasten, met inbegrip van ingebouwde aardlekschakelaars en veiligheidstrafo's" tot de arbeidsmiddelen die periodiek worden geïnspecteerd, zoals Bouwend Nederland de norm samenvat. Omdat hun veiligheid afhangt van de manier van opstellen en aansluiten, horen ze ook vóór ingebruikname te worden gekeurd.
Waarom deze kasten risico lopen
Een bouwstroomkast staat buiten, wordt verplaatst, gaat van project naar project en voedt al het gereedschap op de bouwplaats. Een defecte aardlekschakelaar of een overbrugde beveiliging raakt dus iedereen die erop aansluit. Artikel 7.4a Arbobesluit eist voor arbeidsmiddelen waarvan de veiligheid afhangt van de installatie een keuring vóór het eerste gebruik en na elke montage op een nieuwe locatie; Bouwend Nederland noemt bouwkasten daarbij uitdrukkelijk.
Waar de keurder op let
- Visueel: beveiligingstoestellen zijn juist gekozen, correct afgesteld en niet overbrugd; leidingen en invoeringen zijn onbeschadigd; de beschermingsleiding is niet onderbroken.
- Aardlekbeveiliging: de goede werking wordt gemeten. Het ontwerp van de nieuwe NEN 3140 schrijft volgens Euronorm voor om eerst met een meetinstrument te meten en pas daarna de testknop te gebruiken. De maximale uitschakeltijd blijft 300 ms; voor selectieve aardlekschakelaars komt er 130–500 ms bij. Zie functietest.
- Metingen: beschermingsleiding en isolatieweerstand.
Een gewone apparatentester volstaat niet: volgens Bouwend Nederland zijn voor bouwkasten losse meetapparatuur of een installatietester nodig, en vraagt de inspectie gedegen elektrotechnische kennis.
Grens met Scope 8
De vaste installatie en bekabeling vallen onder Scope 8. Waar de verplaatsbare kast eindigt en de (tijdelijke) installatie begint, is in de openbare SCIOS-bronnen niet uitgewerkt (stand oktober 2026). Leg de afbakening vast in de opdracht. Zie Scope 8.
Kosten
Keurbedrijven noemen voor zwerf- en verdeelkasten indicatief € 8,50 (bij grotere aantallen) tot € 29,75 per stuk, meestal exclusief btw; sommige rekenen bouwaansluitkasten per uur (stand oktober 2026). Zie ook aggregaten en Scope 9 in de bouw.