De SCIOS-certificatieregeling is het stelsel waarbinnen inspectiebedrijven zich kunnen laten certificeren voor de keuring van elektrische arbeidsmiddelen. De scope heet officieel "Scope 9 Elektrische Arbeidsmiddelen" en valt onder de Deelregeling Elektrisch Materieel, samen met Scope 8 (elektrische installaties), Scope 10 (brandrisico) en Scope 12 (zonnestroominstallaties). Scope 9 is vrijwillig: de wet eist een deskundige keurder, geen SCIOS-certificaat.
Waarom een certificatieregeling?
SCIOS noemt de periodieke inspectie op basis van NEN 3140 een "beproefde en algemeen geaccepteerde manier" om aannemelijk te maken dat de werkgever zijn zorgplicht nakomt, en verwijst daarbij naar art. 3.2 Arbobesluit en art. 3 Arbowet. De eigenlijke keuringsbepaling voor arbeidsmiddelen, art. 7.4a Arbobesluit, noemt SCIOS daar niet. Scope 9 is een extra borging: een onafhankelijke certificatie-instelling controleert of het inspectiebedrijf volgens vaste regels werkt. Veel bedrijven keuren volgens NEN 3140 zonder Scope 9-certificaat; dat is toegestaan.
Technische documenten
- TD12 "Inspectie van elektrische installaties en elektrische arbeidsmiddelen" geldt voor Scope 8 en 9. De actuele versie is 8.4:2025-01 (stand oktober 2026). Sinds 1 januari 2024 (versie 8.1) hoort bij Scope 9 geen inspectieplan meer in de rapportage.
- TD17 bevat de eisen aan meetmiddelen en geldt voor de scopes 8 tot en met 12, dus ook voor Scope 9.
- TD16 regelt de specifieke verplichtingen van certificaathouders in alle scopes.
Wat TD12 voor Scope 9 inhoudelijk voorschrijft, zoals meetmethoden en rapportage-eisen, is niet openbaar; de regeling is in te zien via het SCIOS-portaal.
Eisen aan het inspectiebedrijf
SCIOS certificeert bedrijven, geen personen. Een inspectiebedrijf werkt met een kwaliteitssysteem volgens NEN-EN-ISO 9001, aangevuld met SCIOS-eisen (een ISO 9001-certificaat zelf is niet nodig), en krijgt jaarlijks een systeemaudit van een geaccrediteerde certificatie-instelling. Voor de Deelregeling Elektrisch Materieel zijn dat Kiwa, DEKRA en Bureau Veritas. Bij de toelating tot Scope 9 moet het bedrijf een minimum aantal registratieformulieren laten zien. Certificering gaat per scope: een Scope 8-certificaat dekt Scope 9 niet automatisch.
Een bedrijf dat niet is gecertificeerd, mag zijn keuringen geen "Scope 9" noemen. SCIOS beschouwt dat als inbreuk op het merk, met een uitzondering onder strikte voorwaarden voor bedrijven die in een certificatietraject zitten.
Eisen aan de inspecteur
- Examen: voor een bevoegdverklaring is een diploma van een SCIOS-examen verplicht. Examens worden alleen afgenomen door examenbureaus die SCIOS heeft aangewezen; voor Scope 9 zijn dat volgens SCIOS het Instituut voor Technische Vakexamens (ITV) en Parkstad Opleidingen (stand oktober 2026).
- BKE-diploma: SCIOS noemt het diploma Basiskennis Elektrotechniek als eis voor een nieuwe bevoegdheid in Scope 8, 10 en 12, niet voor Scope 9. Een opleider vermeldt het wel als voorwaarde voor het Scope 9-examen; vraag dit dus na bij het examenbureau.
- Kennistoets: bevoegde inspecteurs moeten eens in de zes jaar slagen voor de periodieke kennistoets. SCIOS voert die toets geleidelijk in, volgens een schema in TD16.
Afmelding en register
Voor Scope 8 moeten inspecties sinds 1 april 2024 in het SCIOS-portaal worden afgemeld. Voor Scope 9 is in de openbare SCIOS-bronnen geen vergelijkbare invoering gevonden; vraag het inspectiebedrijf hoe het de keuring vastlegt. Het SCIOS-register telt 24 bedrijven met Scope 9, met samen 37 actieve vestigingen (stand oktober 2026); voor Scope 8 zijn dat er circa 290. U vindt ze bij inspectiebedrijven; waar u verder op let, staat bij een gecertificeerd bedrijf kiezen.