Drukapparatuur, zoals persluchtvaten en ketels, heeft een eigen keuringsregime buiten het Arbobesluit. Aangewezen drukapparatuur wordt volgens het Warenwetbesluit drukapparatuur 2016 gekeurd vóór de eerste ingebruikneming en daarna periodiek herkeurd, afhankelijk van het soort apparatuur na 2, 4 of 6 jaar. Dat gebeurt door een NL-conformiteitsbeoordelingsinstantie of een NL-keuringsdienst van gebruikers. Drukvaten met lucht van maximaal 2.500 liter en maximaal 30 bar zijn uitgezonderd; die vallen, net als andere niet-aangewezen drukapparatuur, onder de algemene keuringsplicht van artikel 7.4a Arbobesluit.
Wat zegt de wet?
- Keuring vóór ingebruikname (art. 21): aangewezen drukapparatuur "wordt, wanneer die wordt opgesteld en geïnstalleerd, gekeurd voor de eerste ingebruikneming alsmede na elke montage op een nieuwe plaats van opstelling". Er volgt een verklaring van ingebruikneming, waarin de uiterste termijn voor herkeuring staat.
- Herkeuring (art. 22): door dezelfde soort instanties, met een inwendig en uitwendig onderzoek en een verklaring van herkeuring.
Welke apparatuur?
De Warenwetregeling drukapparatuur 2016 (art. 2) wijst drukvaten en installatieleidingen aan volgens de categorieën van de Europese drukapparatuurrichtlijn. Voor drukvaten met een gas uit groep 2, zoals perslucht, zijn dat categorie III en IV.
Volgens artikel 3 lid 3 en 4 van dezelfde regeling zijn drukvaten met lucht met een volume tot en met 2.500 liter en een maximaal toelaatbare druk (PS) tot maximaal 30 bar uitgezonderd van zowel de keuring vóór ingebruikname als de herkeuring. In de praktijk valt het persluchtvat van een gewone werkplaatscompressor daardoor vaak buiten de wettelijke drukkeuring, maar wel onder artikel 7.4a. Controleer volume en PS op het typeplaatje en vraag bij twijfel na of uw drukvat is aangewezen.
Herkeuringstermijnen
Volgens artikel 5 van de Warenwetregeling:
| Soort | Termijn |
|---|---|
| Gestookte of verwarmde drukapparatuur met oververhittingsgevaar | 2 jaar |
| Drukvaten en installatieleidingen | 4 jaar |
| Vervolgtermijn als er geen onaanvaardbaar risico is | 6 jaar |
| Flessen van ademhalingstoestellen | 5 jaar |
Volgens Arboportaal kan de gebruiker om bijzondere redenen een aanvraag doen "voor het overschrijden van het herkeurjaar met maximaal 6 maanden".
Verhouding met het Arbobesluit
De leden 1 en 2 van artikel 7.4a gelden niet voor drukapparatuur onder artikel 21, en lid 3 niet voor drukapparatuur onder artikel 22. Voor drukapparatuur die niet is aangewezen, beslist de werkgever op basis van de RI&E hoe vaak een deskundige keurt. Persluchtgereedschap valt alleen onder de keuringsplicht als het kan verslechteren op een manier die gevaar oplevert.
Elektrische kant
De wettelijke drukkeuring gaat over drukvaten, installatieleidingen en de bijbehorende veiligheidsappendages. De elektromotor, kabel en stekker van een compressor horen daar niet bij. Een verplaatsbare compressor met stekker wordt in de praktijk meegenomen in de keuring van elektrische arbeidsmiddelen volgens NEN 3140, bijvoorbeeld via Scope 9. Bij een vast aangesloten compressor kunt u het beste navragen welke keuring de elektrische kant dekt.
Keuring laten uitvoeren
Ga eerst na of uw drukapparatuur is aangewezen; zo ja, dan moet u een daarvoor bevoegde instantie inschakelen. Voor niet-aangewezen apparatuur kiest u een deskundige met ervaring met drukvaten en compressoren. Bewaar de verklaring van ingebruikneming of herkeuring bij de installatie en noteer de uiterste herkeuringsdatum in uw planning.