Welke keuring u nodig heeft, hangt af van het arbeidsmiddel. Elektrische arbeidsmiddelen worden gekeurd volgens NEN 3140 of NEN-EN 50699, bijvoorbeeld via een Scope 9-inspectie. Voor ladders, steigers, hijsmiddelen, kranen, heftrucks, stellingen, valbeveiliging en drukapparatuur gelden andere regels en termijnen. Het uitgangspunt is voor bijna alles hetzelfde: artikel 7.4a Arbobesluit eist dat een arbeidsmiddel dat kan verslechteren, zo vaak als nodig wordt gekeurd door een deskundige, met het bewijs op de arbeidsplaats.
Overzicht per arbeidsmiddel
| Arbeidsmiddel | Grondslag | Interval (bron) | Wie keurt |
|---|---|---|---|
| Ladders en trappen | Arbobesluit 7.23, 7.23a (gebruik), 7.4a lid 3 (keuring) | Minstens jaarlijks (Volandis A-blad) en controle vóór gebruik | Opgeleide deskundige, intern of extern |
| Rolsteigers | Arbobesluit 7.23b; 7.34 (op de bouwplaats); 7.4a (daarbuiten) | Onderdelen minstens jaarlijks; controle na montage en vóór gebruik (A-blad) | Opgeleide deskundige |
| Gevel- en systeemsteigers | Arbobesluit 7.23b, 7.34 lid 1 | Vóór gebruik, na wijziging, stilstand en weer (wet); bouw in de regel elke 2 weken (A-blad) | Ter zake deskundige, zoals inspecteur steigerbouw |
| Hijs- en hefgereedschap | Arbobesluit 7.20 lid 6–7 | Minstens jaarlijks (wet) | Deskundige met uitrusting |
| Hijskraan vanaf 2 ton | Warenwetbesluit machines 6d–6f | Minstens elke 12 maanden (wet) | Deskundige |
| Mobiele kraan, torenkraan vanaf 10 tonmeter | Idem | Bovendien uiterlijk elke 24 maanden (wet) | Aangewezen instelling |
| Hoogwerkers | Arbobesluit 7.18b, 7.17c, 7.4a lid 3 | Jaarlijks "algemeen voldoende" (BMWT) | Deskundige |
| Heftrucks en verreikers | Arbobesluit 7.17a–c, 7.4a lid 3 | Jaarlijks "algemeen voldoende" (BMWT-Keur) | Deskundige; aangewezen instelling bij kraanfunctie vanaf 10 tonmeter |
| Tractiebatterij en lader | Arbobesluit 7.4a lid 3 | Jaarlijks (BMWT) | Deskundige |
| Magazijnstellingen | Arbobesluit 7.4a | Vóór gebruik, daarna minstens elke 12 maanden en na schade (Stigas, NEN-EN 15635) | Opgeleide, onafhankelijke keurmeester |
| Valbeveiliging (PBM) | Arbobesluit 8.1, 8.3 (onderhoud) | Minstens jaarlijks (marktpraktijk en gebruiksaanwijzing fabrikant; norm NEN-EN 365) | Deskundige |
| Drukapparatuur (aangewezen) | Warenwetbesluit drukapparatuur 2016, art. 21–22 | 2, 4 of 6 jaar (wet) | NL-conformiteitsbeoordelingsinstantie of keuringsdienst van gebruikers |
| Machines | Arbobesluit 7.4a, 7.5 | Zo vaak als nodig; jaarlijks als veilige ondergrens (Arboportaal) | Deskundige |
| Elektrische arbeidsmiddelen | Arbobesluit 7.4a | Risicogestuurd (NEN 3140, NEN-EN 50699) | Deskundige; Scope 9 is de gecertificeerde vorm |
Alle termijnen: stand oktober 2026. Persluchtvaten tot en met 2.500 liter en 30 bar zijn geen aangewezen drukapparatuur; daarvoor geldt artikel 7.4a. Per 20 januari 2027 verhuist de kraankeuring naar het Warenwetbesluit machines 2026 (art. 14–17), met dezelfde termijnen.
Wettelijke termijn of branche-afspraak?
Een harde wettelijke termijn geldt alleen voor hijs- en hefgereedschap (jaarlijks), hijskranen vanaf 2 ton (12 maanden), mobiele kranen en torenkranen (daarnaast 24 maanden) en aangewezen drukapparatuur. Bij de andere arbeidsmiddelen bepaalt de werkgever het interval, op basis van de RI&E. De termijnen uit A-bladen, BMWT-Keur en normen zijn dan de gangbare invulling.
Elektrisch of niet?
De wet maakt geen onderscheid tussen elektrische en mechanische keuringen; dat onderscheid komt uit normen en schema's. Elektrisch gereedschap, verlengsnoeren, kantoorapparatuur en andere elektrische arbeidsmiddelen vallen onder Scope 9 en NEN 3140. De arbeidsmiddelen in deze rubriek vallen daarbuiten. Een Scope 9-certificaat zegt dus niets over ladders, steigers of hijsmiddelen.
Uitzondering in de praktijk: bij een BMWT-keuring van een heftrucklader worden volgens BMWT ook de NEN 3140-meetwaarden gemeten. Controleer dat in het rapport.
Buiten de arboregels
Wettelijk voorgeschreven brandblussers vallen onder het Besluit bouwwerken leefomgeving (onderhoud minstens eens per twee jaar), niet onder de arboregels. Attractie- en speeltoestellen zijn uitgezonderd van artikel 7.4a.
Wie is verantwoordelijk?
De werkgever moet volgens Arboportaal "zelf vaststellen" welke keuringsverplichtingen op zijn arbeidsmiddelen van toepassing zijn. Zie wie is verantwoordelijk.
Keuring laten uitvoeren
Inventariseer eerst welke arbeidsmiddelen u heeft en welk regime erbij hoort. Kies per categorie een keurmeester met aantoonbare deskundigheid en ervaring met dat type arbeidsmiddel, en een aangewezen instelling waar de wet dat eist. Zorg dat alle keuringsbewijzen op de arbeidsplaats aanwezig zijn, digitaal of geprint.