Machines met een stekker, zoals afkortzagen, mixers, compressoren en werkplaatsmachines op 230 of 400 V, zijn elektrische arbeidsmiddelen. Ze vallen onder de keuringsplicht van artikel 7.4a Arbobesluit en worden in de praktijk volgens NEN 3140 gekeurd. NEN 3140 noemt in de voorbeeldlijst ook productie-, bewerkings- en verpakkingsmachines en transportbanden.
Waar de keurder op let
Naast de visuele inspectie en de gebruikelijke metingen van beschermingsleiding en isolatieweerstand of lekstroom kijkt de keurder bij machines naar de beveiligingen. Het inspectieplan voor Scope 9 van Interpolis noemt onder meer de goede werking van de nulspanningsbeveiliging (na een spanningsonderbreking start de machine niet vanzelf weer op zodra de spanning terugkeert), de veiligheidsketens en de aardlekbeveiliging. De Bouwend Nederland-checklist vraagt of er geen aanpassingen zijn gedaan, in het bijzonder in veiligheidsketens. Zie functietest.
Machines op krachtstroom en driefasige leidingen kunnen volgens Bouwend Nederland niet met een gewone apparatentester worden gekeurd; daarvoor is andere meetapparatuur nodig.
Grensgeval: vast aangesloten machines
NEN 3140 rekent elektrische machines "al dan niet vast aangesloten" tot de arbeidsmiddelen, en ook NEN-EN 50699 geldt voor zowel steekbaar als vast aangesloten materieel. Materieel dat deel uitmaakt van de vaste installatie valt echter onder de installatienormen, en de vaste installatie is Scope 8-terrein. Waar precies de grens tussen Scope 8 en Scope 9 ligt bij een vast aangesloten machine, is in de openbare SCIOS-bronnen niet uitgewerkt (stand oktober 2026). Leg in de opdracht vast welke machines worden meegenomen.
Machinenormen en de Machineverordening
Voor machines verwijzen de Europese keuringsnormen naar NEN-EN 60204-1 (elektrische uitrusting van machines); dat is een ontwerp- en productnorm. De Machineverordening (EU) 2023/1230 geldt vanaf 20 januari 2027 voor fabrikanten. Voor de gebruiker blijft de keuringsplicht van artikel 7.4a gelden. Zie Machineverordening. Voor de mechanische kant van machines en voor drukvaten van compressoren, zie machines en drukapparatuur en compressoren.
Kosten
Keurbedrijven rekenen voor vast opgestelde en 400 V-machines indicatief € 8,50 (bij grotere aantallen) tot € 17,50 per stuk, meestal exclusief btw (stand oktober 2026). Zie prijs per apparaat.